مغلطه ی نفی گزاره مقدم و تالی (Negating Antecedent and Consequent) ، مغلطه به زبان آدمیزاد (163) - وبلاگ وردپرس

به گزارش وبلاگ وردپرس، تعریف: مغلطه نفی گزاره مقدم و تالی مغلطه ای صوری است و موقعی اتفاق می افتد که در استدلالی که در آن گزاره مقدم و تالی باید با یکدیگر جایگزین شوند، جایگزینی اتفاق نیفتد. شکل صحیح چنین استدلالی به توضیح زیر است:

اگر P پس Q.

بنابراین اگر غیرQ، در نتیجه غیرP.

اگر دقت کنید، می بینید که جای P و Q را عوض نموده ایم (به این کار می گویند جایگزینی یا Transpose) و سپس هردویشان را نفی نموده ایم. این مغلطه موقعی اتفاق می افتد که این جایگزینی اتفاق نیفتد.

معادل انگلیسی: Negating Antecedent and Consequent

معادل های جایگزین: جایگزینی نادرست

الگوی منطقی:

اگر P در نتیجه Q.

بنابراین اگر غیرP، در نتیجه غیرQ.

اگر غیرP، در نتیجه غیرQ.

بنابراین اگر P در نتیجه Q.

مثال 1:

اگر کار بری مانیلو خواندن ترانه های عاشقانه است، در نتیجه او هم جنس گراست.

بنابراین اگر بری مانیلو ترانه های عاشقانه نخواند، هم جنس گرا نیست.

شرح: فرضیه اشتباه مثال به کنار (هم جنس گرا بودن ربطی به خواندن ترانه عاشقانه ندارد)، در نتیجه گیری گزاره مقدم (بری مانیلو ترانه های عاشقانه می خواند) با گزاره تالی (او هم جنس گراست) جایگزین نشده است. بنابراین مغلطه رخ داده است. البته اگر گزاره مقدم و تالی را در نتیجه گیری جایگزین کنیم، استدلال درست می گردد، هرچند فرضیه آن همچنان غیرمنطقی است. یادتان باشد: یک استدلال صوری صحیح و عاری از مغلطه لازم نیست حتماً نتیجه گیری صحیح داشته باشد؛ صرفاً باید ساختار منسجم داشته باشد؛ البته به شرط این که همه فرضیه هایش صحیح باشند:

اگر کار بری مانیلو خواندن ترانه های عاشقانه است، در نتیجه او هم جنس گراست.

بنابراین اگر بری مانیلو هم جنس گرا نباشد، ترانه های عاشقانه نمی خواند.

مثال 2:

اگر تصور تام این است که همه خوانندگان ترانه های عاشقانه هم جنس گرا هستند، در نتیجه او احمق است.

بنابراین اگر تصور تام این نباشد که همه خوانندگان ترانه های عاشقانه هم جنس گرایند، در نتیجه او احمق نیست.

شرح: در مثال بالا هم با مشکل عدم جایگزینی گزاره مقدم (تصور تام این است که همه خوانندگان ترانه های عاشقانه هم جنس گرایند) و گزاره تالی (او احمق است) در نتیجه روبرو هستیم، با این که هردو گزاره نفی شده اند. امیدوارم درک کنید که اگر تصور تام این نباشد که همه هم جنس گرایان احمق هستند، این لزوماً بدین معنا نیست که او احمق نیست. این استدلال مغلطه آمیز و در نتیجه اشتباه است.

استثنا: ندارد.

منابع:

Carlsen-Jones, M. T. (1983). Introduction to Logic. McGraw-Hill.

ترجمه ای از:

Logically Fallacious